Mưa trút xuống không ngừng. Trong nhiều ngày liền, miền Bắc Việt Nam hứng chịu liên tiếp ba cơn bão – Ragasa, Bualoi và Matmo – để lại phía sau một vệt dài tàn phá. Tại một số khu vực, lượng mưa lên tới mức đáng kinh ngạc là 857 mm chỉ trong vài ngày. Sông ngòi tràn bờ, đường sá bị cuốn trôi, và cả những cộng đồng dân cư chìm trong nước lũ. Những con số thống kê thật đáng kinh ngạc: ít nhất 85 người thiệt mạng hoặc mất tích, hơn 300 người tử vong, 189.000 người bị ảnh hưởng và thiệt hại kinh tế lên tới hàng tỷ đồng.

Tại nhà máy Yamaha Electronics Vietnam (YEVN) ở Sóc Sơn, tình hình hết sức nghiêm trọng. Nước lũ dâng cao gần một mét, buộc toàn bộ dây chuyền sản xuất phải ngừng hoạt động. Sông Cầu, vốn thường là một khung cảnh yên bình phía sau nhà máy, nay dâng cao đầy đe dọa, áp sát bức tường phía sau nhà xưởng. Việc ngừng hoạt động đột ngột này không chỉ ảnh hưởng đến riêng nhà máy mà còn đe dọa nguồn cung linh kiện cho các nhà máy Yamaha khác, gây tác động đáng kể về mặt kinh tế.

Chú thích: Ảnh vệ tinh của nhà máy Yamaha; phía sau nhà máy là sông Cầu chảy dọc theo khu vực này.

Chú thích: Cổng chính của nhà máy Yamaha bị ngập trong thời điểm đỉnh điểm của đợt thiên tai.

Yamaha đã nhanh chóng ứng phó bằng cách cử một nhóm chuyên gia giàu kinh nghiệm từ Nhật Bản sang hỗ trợ. Tất cả đều có kinh nghiệm trong việc xử lý các thảm họa thiên nhiên tại các nhà máy trên khắp thế giới. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên Yamaha Việt Nam phải đối mặt với một sự cố như vậy. Mặc dù đội ngũ nhân viên Việt Nam có năng lực chuyên môn tốt và tinh thần làm việc tận tâm, họ chưa từng trải qua một cuộc khủng hoảng tương tự nên phụ thuộc rất nhiều vào kinh nghiệm của các chuyên gia được cử sang.

Khi chúng tôi đến nơi, bầu không khí tại nhà máy vừa căng thẳng vừa đầy hy vọng. Nguồn điện vẫn chưa ổn định và hệ thống điều hòa không thể hoạt động. Hồ sơ, tài liệu được trải khắp sân để phơi dưới nắng, cho thấy rõ mức độ ảnh hưởng của sự cố. Do các quy định về an ninh của nhà máy, tôi không thể chụp bất kỳ bức ảnh nào; tuy nhiên, quang cảnh lúc đó khá ngổn ngang.

Giao tiếp là một trong những thách thức lớn nhất. Các chuyên gia Nhật Bản và đội ngũ nhân viên Việt Nam không có chung ngôn ngữ, khiến nhiều thông tin quan trọng được truyền đạt chậm hoặc chưa rõ ràng. Tôi phải liên tục đứng ra hỗ trợ — không chỉ để phiên dịch ngôn ngữ, mà còn để đảm bảo cả hai bên thực sự hiểu điều đối phương muốn truyền đạt và xác định rõ những việc cần được ưu tiên thực hiện trước.

Đồng thời, đội ngũ Machinery của TTVN đã nhanh chóng liên hệ với TMAC Nhật Bản để xin tư vấn kỹ thuật, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Yamaha Motor nhằm sắp xếp hỗ trợ trực tiếp tại hiện trường. Mọi người đều hướng tới cùng một mục tiêu đơn giản: đưa nhà máy hoạt động trở lại trong thời gian sớm nhất.

Ngay trong ngày đầu tiên, áp lực đã rất lớn. Vấn đề không chỉ nằm ở các thiết bị bị hư hỏng mà còn ở sự căng thẳng, những điều chưa chắc chắn và những hiểu lầm trong giao tiếp. Trong nhiều cuộc họp, tôi nhận thấy mình không chỉ đóng vai trò kết nối về mặt ngôn ngữ mà còn phải truyền tải sự cấp bách, những mối quan tâm, thậm chí cả cảm xúc của cả hai bên để mọi người có thể cùng nhau tiến về phía trước.

Đội ngũ đã tiến hành khảo sát tỉ mỉ khu vực sản xuất bị ngập, lập danh mục toàn bộ máy móc và linh kiện bị hư hỏng. Khi Yamaha yêu cầu gấp các linh kiện thay thế, chúng tôi lập tức liên hệ với TMAC Nhật Bản để xác nhận khả năng cung ứng, đồng thời phối hợp với Bộ phận Machinery đẩy nhanh các thủ tục nhập khẩu. Nhờ sự phối hợp hiệu quả giữa các bên ở hai quốc gia, báo giá đã được gửi tới Yamaha chỉ trong vòng một ngày và nhanh chóng được chấp thuận.

Một trung tâm điều phối đã được thiết lập trong một không gian nhỏ khoảng 10 m² để phối hợp các hoạt động khôi phục cùng các chuyên gia Nhật Bản. Tôi rất tự hào khi được làm việc cùng các thành viên YMC tại đó, nơi tinh thần làm việc nhóm thực sự được hình thành.

Ban đầu, việc trao đổi với đội ngũ Yamaha diễn ra khá trang trọng và dè dặt; tuy nhiên, quá trình hợp tác đã dần tạo nên sự cởi mở và tinh thần đồng nghiệp trong giao tiếp. Đặc biệt, đây cũng là cơ hội để giới thiệu năng lực cũng như các dịch vụ khác của TTVN, qua đó góp phần củng cố mối quan hệ và tăng cường sự gắn kết với hệ thống Yamaha nói chung.

Chú thích: Phiếu ăn tại Yamaha — được chào đón như một thành viên của nhà máy và

gắn kết thông qua những bữa ăn cùng các cuộc trò chuyện thân tình.

Một kỷ niệm đặc biệt đối với tôi là được nhận phiếu ăn tại nhà máy Yamaha — được chào đón như một thành viên của nhà máy. Những bữa ăn chung và các cuộc trò chuyện thân tình đã giúp tôi hiểu rõ hơn về văn hóa cũng như tinh thần đoàn kết của đội ngũ.

Theo thời gian, sự tin tưởng ngày càng được vun đắp. Mỗi khi phát sinh một vấn đề mới, đội ngũ Yamaha đều tìm đến tôi trước tiên — không chỉ để phiên dịch mà còn để xin ý kiến và cùng trao đổi hướng giải quyết. Thông qua những cuộc trao đổi đó, tôi có cơ hội giới thiệu các đồng nghiệp ở những phòng ban khác, mở ra nhiều cơ hội hợp tác trong tương lai.

Hướng tới tương lai, trải nghiệm này đã mở ra những cơ hội hợp tác mới giữa TTVN và Yamaha. Nhờ sự tin tưởng và thấu hiểu được xây dựng trong suốt thời gian cùng nhau vượt qua khủng hoảng, tôi đã có thể giới thiệu các đồng nghiệp đến từ những bộ phận khác của TTVN, đồng thời giới thiệu năng lực toàn diện của công ty. Những cuộc trao đổi này đã khơi dậy sự quan tâm của Yamaha đối với các lĩnh vực như nhựa, hóa chất, kim loại và chuỗi cung ứng, nơi TTVN có thể mang lại nhiều giá trị hơn nữa. Tôi tin rằng những mối quan hệ và sự tôn trọng lẫn nhau được hình thành trong giai đoạn đầy thử thách này sẽ dẫn đến những mối quan hệ hợp tác bền chặt hơn và những dự án đổi mới trong những năm tới. Điều khởi đầu từ việc cùng nhau ứng phó với khó khăn nay đã trở thành nền tảng cho sự hợp tác lâu dài và thành công chung.

Nhìn lại, trải nghiệm này là một minh chứng rõ nét cho DNA của Toyota Tsusho:

• Humanity: Cùng nhau hỗ trợ, xây dựng niềm tin và gắn kết hơn thông qua việc cùng nhau vượt qua những thử thách.
• Gembality: Có mặt trực tiếp tại hiện trường, quan sát tình hình thực tế và cùng nhau hành động.
• Beyond: Biến khủng hoảng thành cơ hội để củng cố các mối quan hệ và tạo ra những khả năng mới cho tương lai.

Từ một tình huống đầy khó khăn, chúng tôi không chỉ cùng nhau tìm ra các giải pháp mà còn xây dựng được những tình bạn và những cơ hội mới — minh chứng rằng ngay cả trong nghịch cảnh, sự hợp tác và tinh thần cởi mở vẫn có thể tạo nên thành công bền vững.

Cuối cùng, tôi xin chia sẻ một bức ảnh được chụp tại cổng chính của nhà máy Yamaha Sóc Sơn trong chuyến thăm nhà máy vào tháng 7 năm 2025 (chính là vị trí mà trong bức ảnh phía trên đã bị nước sông ngập hoàn toàn vào tháng 10).

Từ trái sang phải: Ông Tuấn Anh (TTVN), bà Hiền (YMVN), ông Yamada (TMAC), tác giả, bà Quỳnh (TTVN) và bà My (TTVN).

Từ dòng nước lũ đến niềm tin – Câu chuyện Gemba tại Yamaha Việt Nam

(Ngày 23 tháng 1 năm 2026, nhận giải thưởng “Special Thanks” từ Yamaha)

Từ trái sang phải trong ảnh: Ông Okutani: Tổng Giám đốc Yamaha Motor Việt Nam,

và ông Shimayama: D-SBUH, Toyota Tsusho Việt Nam (TTVN).

Người đóng góp bài viết (Contributor)

• Công ty: Toyota Tsusho Vietnam
• Phòng/Bộ phận: Green Infrastructure Division, Machinery Department
• Họ và tên: Trịnh Ngọc Chúc